Zoeken

Jongens, tis vakantie, wegwezen. (geldt ook voor leraren)


 

Samentrekking

Als je zinnen samenvoegt, krijg je een samengestelde zin. In zo'n zin is het heel normaal om woorden die dubbel voorkomen weg te laten in één van de delen:

Dou'aa is naar de kapper geweest en Dou'aa heeft een nieuwe broek gekocht.  wordt: Dou'aa is naar de kapper geweest en heeft een nieuwe broek gekocht.

We noemen dit samentrekking, het maakt je tekst beter leesbaar. Het is echter heel belangrijk dat je je aan de spelregels houdt, want anders wordt je tekst onbegrijpelijk. Kijk maar naar de opdruk van deze BEAU haargel. Wie wil er nou haargel goed in model brengen?

Zie ook: Foutieve beknopte bijzin 

Zo doe je het goed

  1. Het weggelaten zinsdeel of woord moet in allebei de zinnen dezelfde functie hebben. Oma werd door papa binnengehaald als een koningin en liet haar het cadeau zien. In het eerste deel is oma  onderwerp, in het tweede deel is papa  weggelaten als onderwerp. Verwarrend, omdat papa  in deel 1 in het zinsdeel door papa  zit. Hij is ziek en dus niet gekomen. In het eerste deel is is een koppelwerkwoord, in het tweede deel is het hulpwerkwoord is weggelaten.
    Deze fout (en het is niet de enige, zucht) zie je ook in de haargelopdruk.
  2. Het moeten natuurlijk exact dezelfde woorden zijn. *Vorig jaar leed het bedrijf nog verlies, maar dit jaar winst.  Je lijdt verlies, maar je maakt winst. Schrijf: Vorig jaar leed het bedrijf nog verlies, maar dit jaar maakt het winst.
  3. De zinsvolgorde (onderwerp-gezegde) moet overeenkomen. *Vandaag gaan we naar school en zijn natuurlijk op tijd. Schrijf: We gaan vandaag naar school en zijn natuurlijk op tijd.
  4. Het weggelaten woord moet in allebei de zinnen dezelfde betekenis hebben. De klassieker onder de voorbeelden: Hier zet men koffie en over,  een bordje dat je kon vinden bij een cafeetje bij een veerpont. Alleen: koffiezetten is koffie maken en overzetten is verplaatsen. De betekenissen komen niet overeen, strikt genomen is dit een fout. In het geval van het café kan deze woordspeling ook een bewust reclamefoefje zijn. Je vindt de zin in eerste instantie raar, leest hem twee keer en denkt dan: Ja, koffie, lekker. Een 'fout' die werkt.
    Ook in Voer eendjes, geen oorlog  voel je wel dat dit geen vergissing is, maar een bewuste keuze voor een 'fout', een woordspeling.

Zoomen

Wil je het beeld in de browser vergroten of verkleinen dan kun je dat gemakkelijk met de sneltoetsen CTRL+ en CTRL- voor elkaar krijgen.