|  home  |  zoeken  |  contact  |  lerarenkamer  |  7Days  |  Teleblik  |

www.bruutTAAL.nl

taalbeheersing

Het is natuurlijk niet zo, dat een informatieve tekst niet amusant mag zijn. Een goede informatieve tekst is, naast interessant, ook leuk om te lezen. 

Het wil ook niet zeggen dat een leesboek je niet ontzettend veel informatie kan geven. Juist door een verhaal te lezen dat speelt in de 80-jarige oorlog, kom je veel te weten over de manier waarop die oorlog beleefd werd door tijdgenoten, krijg je ‘inside-information’.

tekstdoelen en bijbehorende tekstsoorten

De schrijver wil de lezer vooral:

  - informeren: hij beoordeelt gegevens niet, maar verstrekt ze alleen.

              nieuwsbericht, logboek, notulen, encyclopedietekst

          Uiteenzetten is ook een informerend schrijfdoel; de schrijver vertelt de lezer hoe het zit, hoe iets werkt.

              handleiding, instructie, uiteenzetting, voorlichtingsmateriaal, bijsluiter, recept, schoolboekentheorie

  - aan het denken zetten, een eigen mening laten vormen.

              beschouwing, achtergrondartikel, ingezonden brief, commentaar, opiniërend artikel

  - overtuigen: de schrijver wil dat de lezer zíjn mening overneemt.

              betoog, ingezonden brief, commentaar, column

  - iets laten doen, activeren de lezer moet iets gaan doen.

              pamflet, open brief, reclame/advertentie, recensie

  - amuseren: hij wil dat de lezer geniet van zijn tekst. Alle verzonnen teksten vallen hieronder.

              gedicht, column, liedtekst, cabarettekst, sprookje, roman (leesboek)

De eerste vier van deze tekstdoelen lopen op in sterkte. Daar bedoel ik mee dat een overtuigende tekst ook informatie bevat en je aan het denken zet. Een activerende tekst geeft informatie, zet je aan het denken en wil je overtuigen waardoor je uiteindelijk iets wilt gaan doen.

Deze indeling maakt het handig om er even bij stil te staan hoe betrouwbaar informatie is. Iemand die jou wil overtuigen van zijn mening, kan wel eens ‘gekleurde’ feiten presenteren. Bij het beoordelen van de juistheid van informatie, kan het heel nuttig zijn om te weten wie de schrijver van de tekst is. Dat helpt jou om te bepalen of je zijn informatie voor waar aanneemt.